Museum Security Network

Brandbeveiliging staat zeer hoog op de agenda bij de Nederlandse erfgoedbeheerders

Brandraad’08: NEDERLANDSE ERFGOEDSECTOR ONVOLDOENDE BEWUST VAN BRANDRISICO’S

Brandbeveiliging staat zeer hoog op de agenda bij de Nederlandse erfgoedbeheerders. Close reading van persbericht Brandraad leidt tot heel veel vraagtekens.

Zie voor volledige tekst persbericht Brandraad’08:
http://www.brandraad.nl/persbericht_Nederlandse_erfgoedsector_onvoldoende_bewust_van_brandrisicos.pdf

Vooraf:

Hoewel de naam Brandraad’08 en het via Capita naar buiten gebrachte persbericht anders doen vermoeden zijn de conclusies van de Brandraad niet gebaseerd op studies of op een reeks van bijeenkomsten. De Brandraad kwam eenmalig maximaal 3 uur bijeen en trok daarna zijn conclusies over vele duizenden erfgoedbeheerders.
Citaten uit de tekst van het persbericht zijn vet gedrukt. Reacties zijn cursief weergegeven.

BR: Bij een groot aantal musea, archieven, bibliotheken en monumenten staat brandbeveiliging niet hoog genoeg op de agenda.
RE: Brandraad woordvoerder Rene Hage heeft in de pers medegedeeld dat aantallen niet bekend zijn.

BR: brandbeveiliging niet hoog genoeg op de agenda
RE: Hoe weet de Brandraad dit? Aantallen zijn, volgens de Raad zelf, niet bekend. Brandbeveiliging staat al jaren zeer hoog op de agenda in heel Nederland waar alle provinciale museumconsulenten in samenwerking met de brandweer de erfgoedbeheerders ondersteunen in hun veiligheidszorg, inclusief brandbeveiliging.

BR: Recente museumbranden zoals in Amersfoort en Steijl kunnen ook elders uitbreken. Onduidelijkheid over verantwoordelijkheden, onvoldoende risicobewustzijn en gebrek aan kennis van preventiemaatregelen behoren tot de belangrijkste oorzaken.
RE: Hoe weet de Brandraad dit? Het onderzoek naar de brand in het Armando Museum loopt nog en de brand in het Schutterijmuseum werd aangestoken. Beide musea voldeden aan de door de brandweer gestelde eisen.

BR: De raad is opgericht naar aanleiding van de branden in het Armando Museum en het Limburgse Schutterijmuseum
RE: de raad werd al twee maanden voor de brand in het Schutterij Museum aangekondigd.

BR: …. doel om brandveiligheid in de erfgoedsector hoger op de maatschappelijke agenda te zetten.
RE: ‘de maatschappelijke agenda (wat een vaag begrip) wordt volgens mij bepaald door wet- en regelgeving. Wanneer het gaat om brandveiligheid zijn het Bouwbesluit en de Bouwverordening, naast de ARBO wet, leidinggevend. Wanneer de Raad vindt dat die regelgeving niet voldoet dan zal men hier duidelijker over moeten zijn en eventueel via een lobby in de Tweede Kamer moeten trachten die regelgeving aan te scherpen.

BR: Door de hoeveelheid betrokken partijen bij brandbeveiliging zoals overheden, erfgoedbeheerders en de brandweer, zijn verantwoordelijkheden niet altijd helder afgebakend.
RE: veranwoordelijkheden zijn heel duidelijk afgebakend via Bouwbesluit en Bouwverordening en de toezichthoudende rol van de brandweer. Het is overigens vreemd dat de brandraad enerzijds beweert dat brandveiligheid niet hoog genoeg staat op de agenda en een paar zinnen verder beweert dat te veel partijen ermee bezig zijn.

BR: Bovendien blijkt dat de aandacht voor brandgevaar in veel gevallen pas wordt aangewakkerd na een incident elders
RE: de Brandraad werd ook opgericht n.a.v. een incident en blijkt zijn conclusies enkel op incidenten te baseren.

BR: Bij het beslissen over een pakket brandpreventiemaatregelen zijn de beheerders van instellingen vaak niet volledig geïnformeerd en laten zij zich soms leiden door vooroordelen.
RE: ‘vaak; niet volledig geïnformeerd: cijfers ontbreken zo deelde de Brandraad zelf mede. Vaak? Vooroordelen: door het ontbreken van enig cijfermateriaal of verwijzingen naar onderzoeken lijkt de Brandraad zelf zich geheel te baseren op vooroordelen.

BR: De raad stelt bijvoorbeeld vast dat de erfgoedsector noodzakelijke preventiemaatregelen zoals sprinklerinstallaties of compartimentering in historische gebouwen niet zelden ten onrechte afwijst op esthetische gronden.
RE: Sprinklers en compartimentering preventiemaatregelen? Hier gaat de brandraad echt in de fout. Sprinklers zijn een blustechniek en niet een preventiemaatregel. Compartimentering is bedoeld om brand zo lang mogelijk in het totale gebouw beheersbaar te houden; dus ook geen preventiemaatregel. Hoe weet de brandraad dat bijvoorbeeld sprinklers op esthetische gronden worden afgewezen? Ik sluit niet uit dat dit in sommige gevallen waar is, maar weet dat net no min zeker als de brandraad. Onderzoeken, cijfers, voorbeelden?

BR: De Brandraad signaleert dat de aandacht voor brandbeveiliging in de erfgoedsector weliswaar groeit, maar dat er nog het nodige te winnen valt.
ER: “weliswaar, maar..” is een volkomen onterechte bagatellisering van de stappen die de erfgoedsector de afgelopen jaren nam. Er is juist heel intensief in heel Nederland aandacht voor brandbeveiliging. Dat er nog het nodige te winnen valt is naar mijn inschatting juist. Echter, voor de brandraad is dat net zo goed een inschatting als het voor mij is.

BR: Het bewustzijn van de risico’s van brand en de kennis over de organisatorische en technische preventiemaatregelen moet hogere prioriteit krijgen bij ieder die verantwoordelijkheid draagt voor het beheer van ons cultureel erfgoed.
ER: zie hiervoor: dat bewustzijn is heel groot. Technische preventiemaatregelen? Waar denkt de brandraad aan? Sprinklers?

BR: Dat betekent ook dat er vooraf heldere veiligheidsdoelen en regels gesteld moeten worden, zodat de verantwoordelijken hierop aangesproken kunnen worden als het misgaat.
ER: heldere doelen en regels: wordt hier bedoeld dat er beleid moet worden geformuleerd? Verantwoordelijken aanspreken als het mis gaat. Dreigend. Kon de brandraad met zijn ‘advisering’ niet concrete zijn?

BR: De toenemende waarde van het Nederlands cultureel erfgoed staat in geen enkele verhouding tot de investeringen die worden gedaan om het erfgoed te beveiligen. Dat aan brandveiligheid een prijskaartje hangt, zou geen hindernis mogen vormen bij het nemen van preventieve maatregelen.
RE: ‘in geen enkele verhouding’? Het wordt eentonig: hoe weet de brandraad dit? Ik weet in ieder geval dat brandveiligheid in de hele Nederlandse erfgoedsector via vele tientallen projecten in samenwerking met de brandweer zeer centraal staat. Prijskaartje mag geen belemmering zijn? Getuigt van weinig realisme. De beschikbaaheid van gelden is altijd bepalend bij het realiseren van plannen. Het is bewonderenswaardig dat de erfgoedsector met beperkte middelen zo veel bereikt heeft, ook op het gebied van brandbeveiliging.
De afgelopen 8 jaar bezocht ik in Nederland beroeshalve circa 300 musea, bibliotheken, archieven, monumenten, kastelen, kerken en molens. Al die bezoeken vonden plaats in het kader van verhoging van risicobewustzijn en kennis van preventiemaatregelen. De tientallen projecten waar ik aan deelnam vonden allemaal plaats in nauwe samenspraak met de brandweer en gemeentelijke rampenbestrijdingsorganisaties. Ik kan, beter dan wie ook, met klem het persbericht van de brandraad tegenspreken. Dit persbericht is op geen enkel onderdeel onderbouwd en vrijwel op alle onderdelen in strijd met de feiten.

Persbericht van de Brandraad’08 is te vinden op:
http://www.brandraad.nl

Deelnemers Brandraad ‘08

• René Hagen, lector brandpreventie bij de Brandweeracademie, onderdeel van
het Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid Nibra

• Michel Walhof, voorzitter European Fire Sprinkler Network. Bestuurslid Verenigde
Sprinkler Installateurs en directeur Aqua+

• Nina Duggen, erfgoedinspectie/collecties Den Haag, onderdeel van het
Ministerie OC&W. Bestuurslid sectie veiligheidszorg & facility management
Nederlandse Museumvereniging

• Marcel Hanssen, director risk control Aon Global Risk Consulting R´dam

• Ricardo Weewer, adviseur strategie en innovatie, regionale brandweer
Amsterdam-Amstelland

• Theo Vermeulen, projectmanager Kenniscentrum veiligheid cultureel erfgoed

• Hans Emans, dagvoorzitter van Brandraad ’08. Oud-journalist en tv-producent van
o.a. reconstructies van de rampen in Enschede, Volendam en Schiphol.

Ton Cremers
26 april 2008

Leave a Reply

%d bloggers like this: