Museum Security Network

BIJNA TWEE JAAR NA MELDING OVER MOGELIJK UIT CYPRUS GEROOFDE ICONEN IN DE COLLECTIE HEUTINK (VOORZITTER BESTUUR IKONEN MUSEUM TE KAMPEN) DOET DE ERFGOEDINSPECTIE ONDERZOEK NAAR DE HERKOMST VAN DE ICONEN IN HET MUSEUM EN IN DE PARTICULIERE COLLECTIE VAN HELMICH HEUTINK

Bijna twee jaar na melding over mogelijk uit Cyprus geroofde iconen in de collectie Heutink (voorzitter bestuur Ikonen Museum te Kampen) doet de Erfgoedinspectie onderzoek naar de herkomst van de iconen in het museum en in de particuliere collectie van Helmich Heutink

24/03/2009 – 18:07Voorgeschiedenis (zie ook: http://www.museumbeveiliging.com/2008/12/19/ikonenmuseum-kampen-uit-cyprus-geroofde-ikonen-in-collectie-heutink/)

Mei 2007 had ik een zeer lang onderhoud in het Ikonen Museum te Kampen met de voorzitter van het bestuur van de Alexanderstichting, Helmich Heutink. De Alexanderstichting beheert het Ikonen Museum te Kampen. Heutink is de oprichter van die stichting en van het museum. De collectie van het museum is verzameld door Helmich Heutink. Heutink, volgens eigen zeggen, kwam voor het eerst met iconen in aanraking toen hij begin jaren tachtig als hulpverlener naar Polen ging. Dat bij het verzamelen van cultuurgoed door een hulpverlener vraagtekens kunnen worden geplaatst betoogde ik al eerder op mijn site en in mijn nieuwsbrief.

Tijdens dat onderhoud mei 2007 vroeg ik Heutink heel expliciet, en natuurlijk niet zonder reden, of hij ook uit Cyprus afkomstige iconen bezat. Die vraag stelde ik omdat ik al jaren de problematiek rondom de roof van Grieks-cypriotisch religieus erfgoed volg. De Grieks-cypriotische kerken hebben veel te lijden gehad van de onder Turkse ogen plaatsvindende omvangrijke roof.

Tot mijn verbijstering vertelde Heutink dat hij twee Cypriotische iconen van een Duitse handelaar kocht. Veel van het geroofde Grieks-cypriotisch religieus erfgoed werd via ‘de Duitse route’ verhandeld. Iedere serieuze verzamelaar van Iconen weet dat. In een eerder bericht vermeldde ik dat het misschien vier iconen betrof, maar in mijn aantekeningen heb ik terug gevonden dat Heutink het over twee iconen had.
De Duitse handelaar adviseerde Heutink, wederom aldus Heutink, die twee iconen niet in zijn museum tentoon te stellen omdat hij dan “problemen zou kunnen krijgen met de Cypriotische autoriteiten”. Het had niet duidelijker kunnen zijn dat aan die iconen een luchtje zit en dat Heutink hiervan op de hoogte is.

De inhoud van ons onderhoud heb ik vrijwel onmiddellijk gemeld bij de Erfgoedinspectie en wel bij inspecteur Marja van Heese. Mevrouw van Heese liet mij weten dit geen zaak te vinden voor de Erfgoedinspectie en verzocht mij “Heutink op andere gedachten te brengen”. Hoewel ik mevrouw Van Heese duidelijk liet weten het met deze opstelling niet eens te zijn nam ik, tevergeefs, met Heutink contact op en liet de kwestie verder rusten. Ik deelde Van Heese mede deze zaak wat mij betreft verder als afgedaan te beschouwen.

Anderhalf jaar later was in de kranten te lezen dat het Ikonen Museum, mede gesponsord door de gemeente Kampen, een nieuwe vleugel opende. Voor mij was dat aanleiding de kwestie van de Cypriotische iconen alsnog en voor het eerst aandacht te geven op http://www.museumbeveiliging.com en de Museum Security Network mailing list.

Deze publiciteit bracht de Erfgoedinspectie in actie. Nu was het ineens wel een zaak voor de Erfgoedinspectie. Uit mailwisselingen tussen het Ikonen Museum en mij, Marja van Heese heeft geen van de negen mails die ik sinds november 2008 stuurde beantwoord, bleek dat Van Heese naar aanleiding van mijn melding bijna twee jaar geleden een brief heeft geschreven aan het Ikonen Museum. Het ware redelijk en fatsoenlijk geweest indien de Erfgoedinspectie, in casu Marja van Heese, mij had geïnformeerd dat men wel, weliswaar minimale, actie ondernam op grond van mijn melding medio 2007. Nu kreeg ik te horen dat geen actie genomen zou worden terwijl er wel schriftelijk contact met het museum werd opgenomen.

Enkele maanden geleden vond op mijn verzoek een onderhoud plaats met de Erfgoedinspectie. Op dat onderhoud kom ik in een later bericht terug. Nu beperk ik me tot de mededeling van de inspectie dat er naar het Ikonen Museum onderzoek wordt gedaan. Waarom al mijn mails aan Marja van Heese onbeantwoord bleven heb ik niet mogen vernemen.

Wat dat onderzoek in zou houden wilde Van Heese mij niet vertellen. Wel dat het onderzoek in maart 2009 (deze week dus) afgerond zou worden. Dat onderzoek, zo vernam ik onlangs, vindt plaats in samenwerking met de KLPD.

Het Ikonen Museum heeft laten weten dat alle iconen uit de collectie van het museum en de collectie Helmich Heutink gefotografeerd worden door de Erfgoedinspectie / KLPD. Mochten er Cypriotische iconen met een twijfelachtige herkomst ‘gevonden’ worden dan is teruggave bespreekbaar.

Worden die iconen ‘gevonden’? Natuurlijk niet. De uitkomst van het onderzoek, verspild belastinggeld, is voor 100% voorspelbaar.

Stel dat de fietsenhandelaar bij mij in de buurt mij vertelt dat hij gestolen fietsen inkoopt. Stel dat ik dit als goed burger meld bij de politie. Stel dat die politie mij vraagt met die handelaar te bespreken dat hij die fietsen terug moet geven. Stel dat diezelfde politie na anderhalf jaar bij die fietsenhandelaar langs gaat en hem vertelt wat ik gemeld heb. Stel dat de politie dan die fietsenhandelaar vertelt dat men over enkele maanden terug komt om alle fietsen te fotograferen…… Moet ik verder gaan?

En Helmich Heutink? Heutink zegt nu dat hij nooit Cypriotische iconen gekocht heeft en dat Cremers zijn verhaal helemaal verkeerd begrepen heeft. Cremers voerde echter dat gesprek mei 2007 niet alleen met Heutink. De erfgoedinspectie heeft tot op vandaag met de derde aanwezige niet willen spreken.

Een zwarte bladzijde in het Nederlandse erfgoeddorp. Het Ikonen Museum is druk doende een officieel geregistreerd museum te worden. Mocht die registratie door gaan terwijl de onbetrouwbare, want liegende, en dubieuze verzamelaar Helmich Heutink nog in het bestuur zit van de Alexanderstichting dan zou dat een afgang zijn voor het systeem van museumregistratie.

Ton Cremers

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: