Museum Security Network

Zuurstofreductie voor- en nadelen en kansen

Zuurstofreductie voor- en nadelen en kansen

zie ook: http://www.museumbeveiliging.com/zuurstofreductie.htm
Het Drents Museum in Assen opende onlangs nieuwe depots waarin de techniek van zuurstofreductie wordt toegepast als brandpreventieve maatregel en ter bestrijding van insecten en schimmels. Lees het krantenartikel over deze depots op: http://www.museumbeveiliging.com/?p=2166.

Maart 2008 plaatste ik een artikel over dit onderwerp, geschreven door een leverancier, op http://www.handboekveiligheidszorgmusea.nl/2008/03/01/oxit®-brandpreventiesysteem/.
Hoewel zuurstofreductie het ei van Columbus lijkt daar waar het gaat om brandpreventie heb ik ook vraagtekens bij deze techniek. De ARBO-wet staat niet toe dat gewerkt wordt in een geforceerd zuurstofgereduceerd milieu waar minder dan 18% zuurstof aanwezig is. Bij 18% zuurstof kunnen sommige stoffen echter nog tot ontbranding komen. Dat euvel kan in de praktijk verholpen worden door de betreffende ruimte te voorzien van een snelle rookdetectie via conventionele puntmelders of liever nog via een aspiratiesysteem. Wanneer brand gedetecteerd wordt kan versneld de verhouding zuurstof-stikstof gewijzigd worden ten gunste van de stikstof. Het zuurstofpercentage wordt dus versneld verlaagd naar een niveau waar brand niet kan ontstaan of zelfs geblust wordt, namelijk 15% of lager. Voor de mens is dat niet gevaarlijk. Bovendien zal in de praktijk, tijdens bedrijfsuren, een beginnende brand door de snelle melding zeer waarschijnlijk geblust kunnen worden met de aanwezige (hand)blusmiddelen zonder dat de stikstofgenerator extra aan de slag moet.
Naast de bezwaren vanuit de ARBO-wet vind ik grote bezwaren kleven aan het energieverbruik dat gepaard gaat met zuurstofreductie. Met name in bestaande gebouwen waar ruimtes onvoldoende luchtdicht zijn afgesloten moet de stikstofgenerator continu draaien wat kan leiden tot (tien)duizenden euro’s energiekosten. Budgettair niet aantrekkelijk en bezwaarlijk vanuit milieuperspectief. Ik ga er overigens vanuit dat bij de nieuwe depots in Assen zorgvuldig is gekeken naar de bouwkundige eisen opdat de energiekosten niet uit de hand lopen. Het zal duidelijk zijn dat wat voor alle depots geldt, dit nog eens extra belangrijk is in het quarantainedepot waar men het zuurstofpercentage naar 1% wil hebben. Beestjes en schimmels hebben 1 tot 4 weken nodig om te sterven in dat milieu. De mens overlijdt in dat milieu vrijwel onmiddellijk.
De stikstofgenerator haalt niet alleen zuurstof maar ook alle vocht uit de lucht. Dat willen we niet in onze depots. Er zullen dus bevochtigers moeten worden geplaatst die dit compenseren. Al met al geen aantrekkelijke aspecten van de zuurstofreductie techniek.
Toch blijft natuurlijk de aantrekkelijkheid van een veilig milieu waar geen brand kan ontstaan. Welk museum wil dat niet? Het is een kwestie van afwegingen maken. In mijn visie moet in eerste instantie gekeken worden naar alle mogelijkheden om brand in depots te voorkomen – de Archiefwet en -besluit bieden daartoe een bruikbare referentie – alvorens het besluit valt met zuurstofreductie aan de slag te gaan. Niet alleen voor beveiliging, maar ook voor veiligheid geldt dat redundancy leidt tot een hoog beschermingsniveau.
Een quarantaineruimte waar binnenkomende objecten bevrijd worden van alle enge beestjes en schimmels zal een wens zijn van veel erfgoedbeheerders (niet alleen musea, maar ook archieven en bibliotheken). Het is overigens de vraag of bruikleengevers plaatsing in een dergelijke ruimte accepteren. Hierboven beschreef ik al de financiële last van zo’n ruimte. Het is natuurlijk mogelijk alleen tijdelijk zuurstofreductie toe te passen in die ruimte; alleen wanneer er nieuwe objecten geplaatst worden. Er moet dan een organisatie zijn die om kosten te besparen in de gaten houdt dat de objecten niet onnodig lang onder zuurstofreductie geconditioneerd worden.
Er is gelukkig een aanbevelingswaardige optie tot zuurstofreductie voor individuele objecten. Het is namelijk mogelijk met een verplaatsbare stikstofgeneratie-unit individuele objecten zo te conditioneren dat alle bugs en schimmels gedood worden. Dat is optie die in samenwerkingsverband tussen musea aandacht verdient.

De foto’s op http://www.museumbeveiliging.com/zuurstofreductie.htm geven daar een beeld van.

Voor nadere informatie:
Technisch Adviesbureau Frankvoort
Michel Frankvoort M.sc
info@frankvoort.nl

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: