Museum Security Network

Pieter van Os bewaakt De Nachtwacht

Op 29 september zond ik mijn tekst ‘REMBRANDT – MAERTEN SOOLMANS EN OOPJEN COPPIT SYMBOOL VAN NATIONALISME‘ naar de NRC omdat ik de discussie rondom de naderende aankoop van beide Rembrandtschilderijen, in alle bescheidenheid, benaderde vanuit een invalshoek die ik in geen van de commentaren, in welke krant dan ook, mocht waarnemen.

Ik becommentarieerde de:

  1. nationalistische emotie rond ‘onze Rembrandts moeten naar huis’
  2. in relatie tot de onwil in de museumwereld om verzoeken van bronlanden tot teruggave van ooit geroofd cultuurgoed te honoreren. Als voorbeelden noemde ik:
  3. de marmeren beelden van het Parthenon in het Brits Museum, evenals de Steen van Rosetta en de bronzen reliefs uit Benin (= tegenwoordig Nigeria), en het beeld van de Borobudur, in het Rijksmuseum;
  4. ik vermeldde dat landen als Griekenland (volgens Ronald de Leeuw) en Nigeria nog niet bestonden toen daar cultuurgoed werd weggehaald;

Een dergelijk verband zag ik nergens waar de twee Rothschildrembrandts werden besproken gelegd. Ik verwachtte dat mijn tekst, als hij al geplaatst zou worden, zeker niet ongeredigeerd geplaatst zou worden omdat ik er met een gestrekt been in ging richting Ronald de Leeuw, voormalig directeur van het Rijksmuseum.

Op 1 oktober kreeg ik een reactie van de NRC met de mededeling dat mijn tekst niet geplaatst zou worden omdat anderen inmiddels ook werkten aan dit onderwerp. Drie oktober, zaterdagochtendtraditioneel met cappucino en de krant op tafel dook ik in de weekend-NRC en las REMBRANDT VERKOCHT AAN BUITENLANDSE RIJKAARDS, door Pieter van Os, waarin onder andere besproken werden:

  1. nationalistisme en de aankoop van beide Rembrandts
  2. in relatie tot de onwil in de museumwereld om verzoeken van bronlanden tot teruggave van ooit geroofd cultuurgoed te honoreren. Als voorbeeld noemde Pieter:
  3. de marmeren beelden van het Parthenon in het Brits Museum.
  4. Bovendien  besprak hij dat sommige landen die cultuurgoed terug willen hebben nog niet bestonden toen dat cultuurgoed werd weggehaald.

Mocht ik ooit gedacht hebben dat toeval niet bestaat, dan moet ik die gedachte nu voorgoed uit mijn hoofd zetten. Pieter besprak de Rembrandtkestie gedeeltelijk vanuit dezelfde invalshoek waarvan ik in al mijn ijdelheid dacht dat die origineel was. Een koude douche…

Het zal ergens begin jaren negentig van de vorige eeuw geweest zijn dat ik Pieter voor het eerst ontmoette. Zijn vader Henk, destijds directeur van het Rijksmuseum, benaderde mij of ik voor zijn studerende zoon vakantiewerk had in het Rijksmuseum. Dat had ik. Ik ontving Pieter in het museum, liet hem door een leidinggevende in de bewaking rondleiden en informeren over de principes van suppoostenwerk. Het was een beetje een practical joke om hem als eerste bewakingspost de post naast De Nachtwacht te geven. Toen vader Henk dat zag, belde hij mij met: “Ton, dat was nu ook weer niet de bedoeling; hij is toch al zo’n babbelkont”. Babbelkont? Dat was ik niet met Henk eens. Pieter was een gezellige, enthousiaste, goedlachse en vlotte communicator. Een vlotte communicator is hij volgens mij nog steeds; bovendien een communicator met een bovengemiddeld vaardige pen. Zijn tekst in de NRC heb ik daarom met interesse en bewondering gelezen, maar – ik moet het toegeven – ook een beetje tandenknarsend omdat ik erdoor mijn arrogante monopolie op originaliteit in een kwestie die velen in Nederland en Frankrijk wekenlang bezig hield, verloor.

Pieter van Os zal zonder twijfel een plaats krijgen in mijn ‘Herinneringen van een museumbeveiliger’. Niet prominent, maar een plaats krijgt hij omdat ik nog altijd met een glimlach op mijn gezicht aan die korte episode in het Rijksmuseum terug denk.

Ton Cremers

toncremers@gmail.com

 

 

1 comment for “Pieter van Os bewaakt De Nachtwacht

  1. Ton Cremers
    October 4, 2015 at 9:52 am

    In een reactie schreef Pieter van Os mij, dat hij niet op de hoogte was van mijn stuk en dat hier sprake lijkt te zijn van ‘morfische resonantie’.
    Ik heb geen enkele reden te twijfelen aan zijn oprechtheid.

    TC

Leave a Reply

%d bloggers like this: