Museum Security Network

Kunst en kostbaarheden roven uit kerken en kloosters wordt steeds meer het werk van professionele criminelen. De daders worden slechts zelden opgepakt

11 januari 2008 Katholiek Nieuwsblad; Kerkdiefstallen: Kerkrovers steeds professionelerEen extra hangslot betekent tegenwoordig geen beveiliging meer tegen de professionele kerkrovers. De eenzame junk die diep in de nacht een collectebus leegschudt en al blij is met een paar tientjes, is een heel ander type dan de kerkrovers-nieuwe stijl. Deze mensen weten precies wat het waardevolst is en gaan steeds brutaler te werk. Bestelwagens vol eeuwenoude kostbaarheden uit kerken en kloosters verdwijnen in onbekende richting. Blijkbaar doen deze criminelen hun werk zo ‘goed’ dat er maar zelden iets van de geroofde goederen wordt teruggevonden. Evenmin slaagt de politie erin de daders in te rekenen. Van de grote inbraken en diefstallen in kerkelijke gebouwen die dit jaar plaatsvonden, is er niet één opgelost.De Stichting Kerkelijk Kunstbezit in Nederland (SKKN) uit Utrecht houdt de situatie bij sinds 1977. Dat is geen overbodige luxe. De kunstvoorwerpen en historische objecten in Nederlandse kerken en kloosters vormen met elkaar de grootste collectie in Nederland. Helaas zijn kerken en kloosters bij lange na niet zo goed beveiligd als musea, en dat weten inbrekers maar al te goed. Onlangs werd in Duitsland een 57-jarige vrouw in een kerk betrapt tijdens het leegroven van de collectebus. Negen jaar lang deed ze dat ongehinderd twee à drie keer per week, goed voor een opbrengst van een kwart miljoen euro. Naar schatting heeft de vrouw twaalfduizend collectebussen in kerken weten te ‘kraken’ voordat het iemand opviel. Zo gaat het vaker. Vorig jaar werd in Nederland een man betrapt die in twee maanden tijd 86 keer had ingebroken in kerkgebouwen. Het ging hem vooral om statenbijbels, die op de kansel voor het grijpen lagen. Een ruitje intikken bleek doorgaans voldoende om zonderproblemen binnen te komen.

Zeer bezorgd

“Ik mag het eigenlijk niet hardop zeggen, maar de beveiliging van veel kerken is niet goed genoeg”, zegt Mart van der Sterre, directeur van de SKKN. “Zo slingeren er nog altijd ladders rond. Dat is helaas een gegeven. De laatste jaren zien we een toename van inbraken in kerken door criminele organisaties, maar we geven daar bewust weinig ruchtbaarheid aan. We zijn wel zeer bezorgd over deze ontwikkeling. Wat deze criminele organisaties zoeken, is vooral het koperwerk. Vaak wordt gezegd dat het koper wordt omgesmolten, maar daar geloof ik niet zo in. Een koperen kroonluchter uit de zeventiende eeuw wordt toch al gauw verhandeld voor dertigduizend euro. Ga er maar vanuit dat dit soort kostbaarheden gewoon in opdracht wordt gestolen. De dieven laten de minder kostbare spullen uit de negentiende eeuw hangen en concentreren zich op zeventiende- en achttiende-eeuwse kostbaarheden. Middeleeuwse beelden zijn ook erg in trek. Die verdwijnen allemaal naar het buitenland.”

Illegale handel

Zodra de medewerkers van de SKKN horen dat er een inbraak heeft plaatsgevonden in een kerk of een klooster wordt er meteen actie ondernomen. “We melden de inbraak direct op onze website www.skkn.nl, met foto’s erbij van de verdwenen spullen”, aldus Van der Sterre. “Ook zoeken we contact met veilinghuizen en waarschuwen deze. We weten uit ervaring dat Nederland een behoorlijke rol speelt in de illegale kunsthandel. Hier wordt vooral kerkelijke kunst die gestolen is in België en Frankrijk verhandeld.. In Nederland gestolen kerkelijke kunst gaat doorgaans naar het buitenland, naar de VS, Zuid-Amerika en Japan. De collecties van alle 1721 rooms-katholieke kerken in Nederland zijn door ons beschreven. Dat gebeurt door kunsthistorici, speciaal getrainde mensen die gepokt en gemazeld zijn in dit vak. Zodoende hebben we een duidelijk beeld van wat er aanwezig is en kunnen we tevens de herkomst nagaan.”“De kerken zouden veel beter beveiligd moeten worden”, vindt Van der Sterre. “Door de scheiding van Kerk en staat in ons land bemoeit de overheid zich niet met de beveiliging van het interieur. De kerken moeten de hoge kosten zelf dragen, maar dat kunnen ze meestal niet. De overheid gaat voorbij aan het feit dat het interieur deel uitmaakt van het gebouw, dat als monument wèl een beschermde status heeft. Ook wordt eraan voorbijgegaan dat het om nationaal cultuurbezit gaat, de grootste collectie in Nederland. Ik vind dat de overheid hier veel te weinig oog voor heeft. Als de staat niets doet, zal er steeds meer verdwijnen uit onze kerken en kloosters.”Volgens kerkverzekeraar Donatus uit Rosmalen is slechts twintig procent van de kerken en kloosters in ons land goed beveiligd. Voorlopig kunnen de ongewenste bezoekers dus nog gewoon doorgaan met hun onfrisse praktijken.Steeds meer inbraken in kerkenHet aantal diefstallen uit kerken vertoont internationaal een stijgende lijn. Het spectaculairst was wel de verdwijning in Schotland van een compleet kerkorgel met een waarde van 86.000 euro, in september. Ook in Nederland vinden jaarlijks vele tientallen inbraken plaats in kerken, pastorieën en kloosters. Hieronder enkele opvallende zaken uit 2007. Daarvan is er tot nu toe geen enkele opgelost.

Maart

De Grote kerk in Edam krijgt bezoek van inbrekers. Twee enorme koperen kroonluchters verdwijnen. Dominee E. Wijnsma denkt niet dat de kroonluchters ooit nog worden teruggevonden. “Die zijn waarschijnlijk allang omgesmolten. En dat allemaal voor een paar lullige euro’s. Het is doodzonde. Die kroonluchters hingen al 350 jaar in de kerk.” Eveneens in maart krijgt de hervormde kerk in het Drentse Zweelo nachtelijk bezoek. Hier verdwijnt een achttiende-eeuwse kanselkandelaar. Mei

Uit het augustijnenklooster Mariënhage in Eindhoven worden drie historische schilderijen ontvreemd, waaronder twee uit de zeventiende eeuw, te weten de Berouwvolle Petrus en de Heilige Kluizenaar. Juni

Zeventien historische beelden van massief hout, verschillende koperen kandelaars en zilveren olielampen worden gestolen uit de Lambertuskerk in het Limburgse Swolgen. Enkele beelden zijn meer dan vierhonderd jaar oud. Ook een uniek drieluik uit 1573 wordt meegenomen door de nachtelijke bezoekers. In januari 2005 werd in dezelfde gemeente de rooms-katholieke kerk O.-L.-V. Geboorte van Blitterswijck vrijwel geheel leeggeroofd. Secretaris I. Theunissen van het kerkbestuur noemt de inbraak in de Lambertuskerk “een enorme slag voor ons dorp. De meeste beelden zijn afkomstig uit de vijftiende en zestiende eeuw en zijn generaties lang in onze kerk bewaard”. Juli

Uit de rooms-katholieke kerk in het Friese Oosterwolde verdwijnt een Christusbeeld van geklopt koper, gemaakt door Jan van Oostveen uit Eindhoven. Augustus

Koperdieven stelen twee klokken uit de toren van de Verrijzeniskerk in Rotterdam. De klokken hangen acht meter hoog. Van twee andere klokken waren de bouten al losgedraaid. De diefstal werd opgemerkt toen de koster de klokken wilde laten luiden. NovemberIn Leeuwarden krijgt de monumentale Bonifatiuskerk binnen een maand tweemaal ongewenst bezoek. Eerst verdwijnt het koperdraad van de bliksembeveiliging. Drie weken later zijn de uit 1884 daterende bronzen leuningen van de muren bij de hoofdingang van de kerk aan de beurt.

Ate Damsma van de Stichting Bonifatius: “Wij zitten er maar mooi mee. Nieuwe leuningen kosten ons 5000 euro. Voor de dieven leveren ze bij de ijzerhandel bijna niets op.” (SP) http://www.katholieknieuwsblad.nl/actueel25/kn2502b.htm

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.