Museum Security Network

Dan koop je toch lekker zelf een Rembrandt

Dan koop je toch lekker zelf een Rembrandt

 

24/04/2015 – 10:24

In Het Parool van 21 april 2015 komt Wim Pijbes aan het woord over drukte in de tentoonstelling Late Rembrandts in het Rijksmuseum. Blijkbaar zijn er veel klachten van bezoekers – ‘honderden’ – over de drukte in de tentoonstelling. “Voornamelijk Nederlanders” die klagen volgens Pijbes met het hem zo langzamerhand typerende autoritaire toontje. Het klinkt als: het zijn altijd Nederlanders die wat te zeuren hebben. Dat deze Nederlanders via de belastingen jaarlijks 38 miljoen euro ophoesten voor deze grootste museale subsidieslurper, is Pijbes blijkbaar vergeten.

“Drukte” is volgens Pijbes “een belevenis”. Dat kan wel zijn, maar voor velen een negatieve belevenis. Overigens: ik vraag mij af of de brandweer deze drukte ook slechts ziet als een belevenis. Natuurlijk is drukte niet alleen een belevenis, maar ook een feit. Een feit waar het museum, ten koste van de bezoekers, maar al te trots op is.

Pijbes verwijst naar enkele buitenlandse instituten waar ook sprake is van grote drukte en lange rijen wachtenden. Hij stelt vast dat het druk is, ‘Maar lang niet zo druk als in het Uffizi, in de Sixtijnse Kapel of voor de Mona Lisa.’ Kijk, daar gaat Pijbes de fout in. Voor wat betreft de Sixtijnse Kapel en de Mona Lisa heeft hij slechts zeer gedeeltelijk gelijk. In de Sixtijnse Kapel wordt de bezoekersstroom – ik geef toe, niet altijd even vriendelijk – snel geleid door de kapel om te voorkomen dat hij te vol stroomt. De zaal waarin de Mona Lisa hangt, staat altijd vol met bezoekers, echter: dat schilderij is feitelijk het enige schilderij waarom bezoekers die ruime zaal in gaan en het is bovendien centraal in de ruimte opgesteld. De drukte rondom de Mona Lisa hoort zo langzamerhand onlosmakelijk bij de museale folklore van het Louvre.

De vergelijking met de Uffizi gaat helemaal niet op. Daar staat altijd een lange rij wachtenden voor het gebouw juist om er voor te zorgen dat het binnen niet te vol stroomt en bezoekers waar voor hun geld krijgen. Er is meestal slechts 1 kassa geopend, en alleen als het minder druk is, opent men een tweede kassa. Dit lijkt vreemd, maar toont aan dat men zowel rekening houdt met de rij wachtenden voor de deur, als met de drukte binnen de tentoonstelling. Het primaat moet altijd liggen bij de drukte in de tentoonstelling. Doe je dat niet, dan verkoop je de bezoekers een kat in de zak: men hoeft niet heel lang buiten te wachten, bij het Rijksmuseum is dat vrijwel nooit langer dan een kwartier, maar eenmaal binnen loop je van opstopping naar opstopping. Bezoekers moeten zelf kunnen besluiten of ze bereid zijn buiten langdurig in de rij te staan, en mogen niet, zoals nu gebeurt, in de val gelokt worden opdat Pijbes aan het einde van het jaar borstkloppend de groei van het aantal bezoekers kan melden.

Pijbes kreeg een klacht waarin stond dat het voor de Rembrandts te druk was voor contemplatie. ‘Dat lees ik met aandacht. En denk: koop dan zelf een Rembrandt. Een museum is geen stiltezone.’

Koop dan zelf een Rembrandt? Hoevelen kunnen dat? Pijbes toont hier een storend elitair trekje. Hij kan de klacht dan wel met aandacht gelezen hebben, maar dacht hij lang na over zijn antwoord? Dit antwoord hoort thuis in de categorie borrelpraat.

Een museum is geen stiltezone, maar het culturele lunapark dat op publiekscijfers gerichte museumdirecteuren er nu van maken, is ook niet waar we heen willen.

Eerst wordt er een twijfelachtige hype veroorzaakt via een hersenspoeling aan STER reclames waarin directeur collecties Taco Dibbits beweert dat het een “Once in a lifetime, maybe even a once in eternity experience” is (spreek je moers taal denk ik dan), en als die hersenspoeling leidt tot aanzienlijke bezoekersaantallen die het Rijksmuseum logistiek niet verantwoord aan kan, worden klagende bezoekers geschoffeerd.

Overigens: het historisch besef van kusthistoricus Dibbits blijkt hiaten te vertonen. In 1990 presenteerde het Rijksmuseum onder Henk van Os een Rembrandt overzichtstentoonstelling met bruiklenen van over de hele wereld, veel ruimer van opzet dan de huidige tentoonstelling, waar ook van gezegd werd: dit maken we nooit meer mee.

Als ik het Rijksmuseum mag adviseren: bij grote drukte minder kassa’s open zodat de bezoekers buiten al kunnen bepalen of ze lang wachten over hebben voor deze tentoonstelling en om te voorkomen dat men zich opgelicht voelt en, volkomen terecht, het museum overspoelt met klachten. Mochten er toch klachten komen, dan is het beter die serieus te nemen en niet in de pers die klagende bezoekers te schofferen.

‘Honderden’ klachten kan je niet afdoen met sarcasme zoals Pijbes zich aanmatigde, mede omdat achter iedere klagende bezoeker er mogelijk tientallen anderen staan die dezelfde klacht hebben maar niet uiten.

Ton Cremers

 Museumbeveiliging, Ton Cremers » Blog Archive » Dan koop je toch lekker zelf een Rembrandt.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: