Museum Security Network

CHV TRAININGEN op locatie

Naar aanleiding van diverse incidenten bij erfgoedbeheerders (musea, bibliotheken, archieven, kerken met kostbare collecties en monumenten) organiseerde het Instituut Collectie Nederland (ICN) op basis van een projectvoorstel door Ton Cremers (Museum Security Network) in 2002/2003 de Haagse Pilot waar circa 25 Haagse erfgoedbeheerders samenwerkten aan het opstellen van hun individuele calamiteitenplannen en de basis werd gelegd voor een netwerk van collegiale samenwerking en ondersteuning bij incidenten en calamiteiten. Dat Haagse Netwerk is actief sinds 2003.

De Haagse Pilot werd in november 2003 afgesloten met het zeer succesvolle congresGLAMOUR FOR SAFETY AND SECURITY. Deze naam werd bedacht door Antoinette Visser (momenteel directeur van het Haags Historisch Museum) – de zeer enthousiaste motor achter de Haagse Pilot – van het ICN.

Musea ondernemen vele ‘glamorous’ activiteiten zoals wisselende tentoonstellingen, prachtige vaste presentaties en productie van prachtcatalogi. Met dergelijke activiteiten kan in de erfgoedwereld en daarbuiten ‘gescoord’ worden en deadlines worden, soms moeizaam, altijd gehaald.

Het maken van een calamiteitenplan is niet glamorous en er is geen deadline. Vandaar dat het maken van zo’n plan vaak vooruit geschoven wordt. Antoinette Visser en het ICN wisten glamour toe te voegen aan het maken van een calamiteitenplan, en met veel succes.

Na de Haagse Pilot vonden projecten plaats in Leiden, Delft en Rotterdam. Ook in België werd de ICN aanpak overgenomen en vonden overeenkomstige projecten plaats. Ton Cremers was bij al deze projecten betrokken.

Op basis van deze projecten en het door Ton Cremers gemaakte format voor calamiteitenplannen in musea publiceerde het ICN in 2003 de HANDLEIDING VOOR HET MAKEN VAN EEN CALAMITEITENPLAN VOOR COLLECTIEBEHERENDE INSTELLINGEN (auteurs Marja Peek en Ton Cremers).

Uiteindelijk verspreidde deze methodiek zich als een olievlek over heel Nederland aangestuurd door de provinciale museumconsulenten en gesubsidieerd door OCW via deMondriaanstichting, provinciale en gemeentelijke overheden. Dankzij deze methodiek hebben enkele honderden erfgoedbeheerders inmiddels een calamiteitenplan met daarin een hoofdstuk COLLECTIEHULPVERLENING.

Deze COLLECTIEHULPVERLENING moet analoog aan de bedrijfshulpverlening periodiek geoefend worden. Die oefeningen schieten er meestal bij in.

Dankzij samenwerking tussen Ton Cremers en Jeroen Jochems, directeur van deDocumentenWacht en de MuseumWacht kunnen nu CHV TRAININGEN op locatie gegeven worden. Jeroen Jochems heeft in vele provinciale projecten CHV voorlichting en CHV training gegeven. In de MuseumWacht heeft hij zich omgeven met een uitgebreid netwerk van gespecialiseerde restoratoren die waar nodig gespecialiseerde ondersteuning kunnen geven bij de CHV trainingen.

Het is niet de bedoeling dat de CHV trainingen een verkorte opleiding hanteren en restaureren erfgoedcollecties wordt. In onze visie moet de collectiehulpverlening en de eerste bereddering tijdens of zeer kort na een calamiteit zo zijn opgezet dat ook niet-collectiedeskundigen adequaat kunnen optreden om schade te voorkomen of te beperken. Na de calamiteit zal de deskundigheid van de collectieprofessionals het primaat hebben. Vergelijk het maar met de rol van een EHBO-er en de arts. De collectie professionals moeten vanzelfsprekend een belangrijke rol vervullen bij het opzetten van het CHV plan, inclusief de prioriteitenstelling, en de instructie van de medewerkers.

De trainingen die aangeboden worden door het tandem Jeroen Jochems / Ton Cremers, eventueel aangevuld met gespecialiseerde restoratoren, heeft de meeste kans van slagen indien de organisatie in het bezit is van een actueel calamiteitenplan. Mocht dat plan er niet zijn dan kunnen we ondersteuning bieden bij de totstandkoming van dat plan.

Jeroen Jochems

Ton Cremers

Leave a Reply

%d bloggers like this: