Museum Security Network

Rondetafelconferentie BEVEILIGING EN VEILIGHEID IN EEN MUSEUM, en hardnekkige mythes

Het artikel BEVEILIGING EN VEILIGHEID IN EEN MUSEUM in het recente nummer van Securitymanagement (nummer 12, december 2009) eindigt met een quote van een van de deelnemers aan deze rondetafelconferentie over museumbeveiliging: “Die schilderijen kun je nergens verkopen, dat zie je iedere keer weer. Uiteindelijk komen ze bijna altijd weer terecht”. Dat zie je iedere keer weer? Ik monitor kunstdiefstal al 25 jaar en zie dat helemaal niet.

Het is niet zo dat beroemde kunst zichzelf beschermt omdat criminelen er toch niets mee kunnen. Zijn ze dan wel verkoopbaar? Wie zal het zeggen? Feit is dat slechts 20% van de kunstdiefstallen opgelost wordt en dat een nog kleiner percentage van de gestolen objecten wordt terug gevonden. Het terugvindpercentage van schilderijen is het minst somber. Van gestolen schilderijen wordt ongeveer 50% terug gevonden. Dat duurt gemiddeld 7 jaar. Wanneer een deelnemer aan deze rondetafelconferentie 50% ziet als “bijna altijd”, dan kan met even weinig recht gezegd worden dat ze “bijna nooit” terecht komen.

Over kunstdiefstal doen veel mythes de ronde. Een van de oudste is dat kunst gestolen wordt op bestelling. Er is nog nooit gestolen kunst terug gevonden bij die geheimzinnige verzamelaar die kunst op bestelling laat stelen. De diefstallen zouden verricht worden door georganiseerde bendes. Nog los van de vraag hoe georganiseerde criminaliteit gedefinieerd wordt kan ook deze bewering zeer onvoldoende gestaafd worden met feiten. Wanneer een zaak opgelost wordt waarbij sprake is van georganiseerde criminaliteit, dan wil dat nog niet zeggen dat kunstcriminaliteit voornamelijk een zaak is van georganiseerde criminaliteit.

Het probleem met kunstdiefstal is dat het aantal opgeloste zaken zo beperkt is dat stellige conclusies over dit fenomeen met grote reserve benaderd moeten worden. Nog zo’n cijfer: volgens de FBI is het zo dat 80% van de opgeloste diefstallen uit musea interne betrokkenheid heeft. Je schrikt je een hoedje wanneer je zoiets leest. Vormen die medewerkers zo’n groot risico? Zelfs die conclusie is niet gerechtvaardigd want het gaat hier over opgeloste zaken. Misschien is het wel zo dat verduistering in dienstbetrekking (= interne diefstal) gemakkelijker op te lossen is zonder dat die 80% iets zegt over de medewerkers als risicofactor.

Laten we met z’n allen stoppen met opmerkingen als “gestolen op bestelling”, “men kan er toch niets mee”, of “het komt wel terug” want we weten het niet.

Dat de terugkeer van gestolen objecten helemaal niet zo zeker is moet een van de vijf deelnemers aan deze rondetafelconferentie bevestigen, of is hier misschien sprake van wishful thinking en wordt gehoopt dat die uit het Museon gestolen diamanten juwelen nog boven water komen? Ik help het hopen.

Deelnemers aan de rondetafelconferentie:

  • Hans Buurman, Gemeentemuseum Den Haag
  • Erwin leemans, Boijmans Van Beuningen, Rotterdam
  • Peter Westdijk, Scheepvaartmuseum Amsterdam
  • Jan Melman, Naturalis Leiden
  • Rob de Jager, Museon Den Haag

Ton Cremers
Mueum Security Network

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: